Druk 3003 jak "Lex Caligula". "Rekord świata w ustawach totalitarnych"

Dziennikarz, publicysta i reżyser Maciej Pawlicki mówił w rozmowie z Magdaleną Uchaniuk w Radio Wnet o zagrożeniach wynikających z przegłosowanej przez koalicję Donalda Tuska ustawy o środkach ograniczających (druk sejmowy 3003). Pawlicki ostrzegł, że regulacja zniszczy wolność słowa w Polsce i stworzy niebezpieczny mechanizm umożliwiający władzy daleko udącą ingerencję w życie obywateli. Jeśli ustawa wejdzie w życie, rygory będą mogły być nakładane przez urzędników bez żadnego postępowania sądowego.

Przeforsowany w piątek w Sejmie rządowy projekt ustawy o środkach ograniczających ma na celu wdrożenie dyrektywy Unii Europejskiej 2024/1226 dotyczącej naruszania unijnych sankcji oraz wprowadzenie krajowych sankcji przeciwko obcej ingerencji i manipulacji w środowisku informacyjnym. Problem tkwi w kilku przepisach i radykalnym zakresie tego aktu normatywnego.

Ustawa o środkach ograniczających (druk 3003)

Ustawa ma umożliwić władzy potężne represje łącznie z wielomilionowymi karami finansowymi i konfiskatą majątków – bez wyroków sądowych, wobec osób fizycznych i prawnych, które w opinii rządowych urzędników MSWiA zostaną uznane za "bezpośrednio lub POŚREDNIO wspierające obcą ingerencję i manipulację w środowisku informacyjnym wymierzoną w bezpieczeństwo narodowe, nienaruszalność granic, interesy i pozycję międzynarodową Rzeczypospolitej Polskiej".

Wpis na listę sankcyjną ma skutkować

• Natychmiastowym zamrożeniem środków finansowych i majątku.
• Zakazem udostępniania podmiotowi jakichkolwiek funduszy przez kontrahentów i banki,
  wykluczeniem z rynku zamówień publicznych.
• Karami administracyjnymi nakładanymi przez organy skarbowe. Kary, o których mowa, mogą sięgać nawet 20 mln zł.
• Ponadto cała procedura ma się odbywać na gruncie prawa administracyjnego. Bez wyroku sądu – w trybie jednoosobowej decyzji szefa MSWiA. Z rygorem natychmiastowej wykonalności.
• Złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie powoduje wstrzymania sankcji – zamrożenie środków na podstawie mglistych przesłanek i jednoosobowej, arbitralnej decyzji może trwać miesiącami – a w konsekwencji prowadzić do bankructwa podmiotu wpisanego na listę sankcyjną.

Pawlicki: Rekord świata w ustawach totalitarnych

– To jest ustawa absolutnie kuriozalna, moim zdaniem rekord świata w ustawach totalitarnych – powiedział Pawlicki. W jego ocenie konsekwencje ustawy z druku 3003 mogą wykraczać daleko poza deklarowany przez rząd cel, mający polegać na przeciwdziałaniu zagrożeniom wynikającym z działalności podmiotów powiązanych z państwami objętymi sankcjami.

Publicysta wskazał m.in. na przyznanie ministrowi spraw wewnętrznych i administracji bardzo daleko idących kompetencji o charakterze represywnym. Jeśli ustawa nie zostanie powstrzymana, to minister będzie mógł zdecydować o zastosowaniu środków ograniczających wobec określonej osoby lub podmiotu bez wcześniejszego sądowego wyroku.

– Minister na wniosek jakiegoś innego urzędnika uznaje, bez sądu, bez procesu, bez przedstawienia dowodów, nawet bez poinformowania oskarżonego, że należy mu wymierzyć karę – argumentował dziennikarz.

Zdaniem Pawlickiego szczególnie niebezpieczny jest zakres pojęć wykorzystanych w przepisach. Chodzi między innymi o przesłanki dotyczące wspierania działalności stanowiącej poważne zagrożenie dla demokracji lub praworządności.

Publicysta podał przykład zagrożenia dla przedsiębiorców. Nowe regulacje narzucą na i tak obciążone już ogromem rządowych regulacji firmy konieczność stałego monitorowania list podmiotów objętych sankcjami. Przedsiębiorca, który prowadzi interesy z kontrahentem umieszczonym na takiej liście, może narazić się na poważne konsekwencje, jeśli nie zastosuje się do ograniczeń. – Masz czytać listę codziennie. Masz sobie robić update codziennie rano, przy kawie porannej – ironizował Pawlicki.

Dziennikarz mówił też o tym, jak szeroki jest zakres potencjalnych powiązań, które mogą mieć znaczenie przy stosowaniu środków ograniczających. bardzo niepokojące jest objęcie analizą nie tylko bezpośrednich relacji, ale również powiązań rodzinnych, organizacyjnych i biznesowych.

"Lex Caligula"

Pawlicki napisał wcześniej tekst o ustawie 3003 i zatytułował go "Lex Caligula". Porównał w nim proponowany mechanizm do sytuacji, w której wola urzędnika staje się najważniejszym źródłem prawa. – To jest celowo, moim zdaniem, tak szerokie, że umożliwia ukaranie każdego za wszystko, za nic, czyli za wszystko – tłumaczył.

Pawlicki wyraził nadzieję, że prezydent Karol Nawrocki zawetuje ustawę o środkach ograniczających. Do zawetowania ustawy głowę państwa wezwały również inne środowiska, m.in. Konfederacja i Konfederacja Korony Polskiej.